Is Religiosity Linked To Voter Preference? The Huber Centrality Of Religiosity Scale And Polish Voters

Dawid Pieniężny

doi:10.34135/sjps.250103

Authors

Dawid Pieniężny Faculty of Social Sciences, University of Wrocław (Poland)

DOI:

https://doi.org/10.34135/sjps.250103

Keywords:

religiosity, voting preferences, voting behaviour, general elections, Centrality of Religiosity Scale

Abstract

The purpose of conducting the present study was to attempt to link religiosity with the electoral preferences of Poles, as expressed during the 2023 parliamentary elections. In view of the diversification of religious practices in Polish society and the intensification of secularisation tendencies, it was noted that it is religiosity and attitudes to it that may constitute the contemporary axis of socio-political divisions in Poland. Since the indicated religiosity is gradable, and the results of analyses based on the declarative sphere do not provide a solution to the indicated issue, the Huber Centrality of Religiosity Scale was used in the research. The statistical analysis of the survey conducted after the 2023 parliamentary elections in Poland (N=1069) allowed us to solve the following research questions: Q1: Are the electoral preferences of Poles related to their religiosity? Q2: Which electoral committees are supported by the most religious voters? Q3: Which electoral committees are supported by the least religious voters?

References

Allport, G. W. and Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. In: Journal of Personality and Social Psychology. No. 5, pp. 432-443. https://doi.org/10.1037/h0021212.

Bartolini, S. and Mair, P. (1990). Identity, Competition and Electoral Availability: The Stabilization of European electorates 1885–1985. Colchester: ESPR Press, 363 pp.

Borowik, I. (2010). Why Has Religiosity in Poland not Changed since 1989? Five Hypotheses. In: Politics and Religion. No. 3 (2), pp. 262-275. https://doi.org/10.1017/S1755048310000064.

Borowik, I. (2016). Przemiany religijne w Polsce na tle transformacji w Europie Środkowo-Wschodniej i globalizacji. In: Borowik, I., Górny, A. and Świątkiewicz, W. eds., Globalny i lokalny wymiar religii. Polska w kontekście europejskim. Kraków: Wydawnictwo Nomos, pp. 7-16.

Cywiński, B. (1982). Korzenie tożsamości. Ogniem próbowane. Z dziejów najnowszych Kościoła katolickiego w Europie środkowo-wschodniej I. Rzym: Papieski Instytut Studiów Kościelnych, 347 pp.

Dalton, R. J., Flanagan, S. C. amd Beck, P. A. eds. (1984). Electoral change in advanced industrial democracies. Realignment or dealignment? Princeton: Princeton University Press, 530 pp. https://doi.org/10.1515/9781400885879.

Dzidek, M. (2007). Miejsce i rola polskiego Kościoła katolickiego w życiu publicznym. Zarys relacji między państwem, Kościołem, społeczeństwem. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 234 pp.

Esmer, Y. and Pettersson, T. (2007). The Effects of Religion and Religiosity on Voting Behavior. In: Dalton, R. and Klingemann, H. D. eds. The Oxford Handbook of Political Behavior. Oxford: Oxford University Press, pp. 74-102. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199270125.003.0025.

Fordoński, A. (2021). Katolicyzm jako czynnik polaryzujący w głównych konfliktach światopoglądowych w Polsce w latach 1989-2011. Płock: Wydawnictwo Naukowej Mazowieckiej Uczelni Publicznej w Płocku, 385 pp.

Franklin, M. M., Mackie, T. T. and Valen, H. (1992). Electoral change: responses to evolving social and attitudinal structures in Western Countries. Cambridge: Cambridge University Press, 489 pp. https://doi.org/10.1080/00091383.1992.9937702.

Gaworski, J. (2019). Niepodległa, bo katolicka? O Kościele czasu zaborów. Sulejówek: Muzeum Józefa Piłsudskiego, 38 pp.

Glock, C. Y. and Stark, R. (1965). Religion and society in tension. Chicago: Rand McNally, 306 pp.

Grabowska, M. (2003). Przemiany polskiej religijności. In: Mazurkiewicz, P. ed., Kościół katolicki w przededniu wejścia Polski do Unii Europejskiej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, p. 102-114.

Haynes, J. (1998). Religion in Global Politics. New York: Longman, 252 pp.

Hooghe, L. and Marks, G. (2018). Cleavage theory meets Europe’s crises: Lipset, Rokkan, and the transnational cleavage. In: Journal of European Public Policy. No. 25 (1), pp. 109-135. https://doi.org/10.1080/13501763.2017.1310279.

Huber, S. (1996). Dimensionen der Religiosität. Skalen, Messmodelle und Ergebnisse einer empirisch orientierten Religionspsychologie. Bern: Verlag Hans Huber, 296 pp.

Huber, S. (2003). Zentralität und Inhalt: Ein neues multidimensionales Messmodell der Religiosität. Wiesbaden: Springer Fachmedien, 374 pp. https://doi.org/10.1007/978-3-663-11908-1.

Huber, S. (2004). Zentralität und multidimensionale Struktur der Religiosität: Eine Synthese der theoretischen Ansätze von Allport und Glock zur Messung der Religiosität. In: Zwingmann, C. and Moosbrugger, H. eds., Religiosität: Messverfahren und Studien zu Gesundheit und Lebensbewältigung. Neue Beiträge zur Religionspsychologie. Münster–New York–München–Berlin: Waxmann, pp. 79-105. https://doi.org/10.1007/978-3-663-11908-1_8.

Jasiewicz, K. (1993). Polish politics on the eve of the 1993 elections toward fragmentation or pluralism? In: Communist and Post-Communist Studies. No. 4, pp. 387-411. https://doi.org/10.1016/0967-067X(93)90029-Q.

Jasiewicz, K. (2022). Na ulicy i przy urnie. Studia o zachowaniach politycznych Polaków 1980-2020, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 314 pp.

Kitschelt, H. (1995). Formation of Party Cleavages in Post-Communist Democracies: Theoretical Propositions. In: Party Politics. No. 1/4, pp. 447-472. https://doi.org/10.1177/1354068895001004002.

Knutsen, O. (2006). Class voting in Western Europe: a comparative longitudinal study, Lanham: Lexington Books, 244 pp.

Koseła, K. and Grabowska, M. (2024). Ilu było katolików w Polsce w roku Narodowego Spisu Powszechnego 2021, Warszawa: ISKK, 68 pp.

Kowalczyk, K. (2012). Partie i ugrupowania parlamentarne wobec Kościoła katolickiego w Polsce w latach 1989-2011. Szczecin: Wydawnicstwo Zapol, 493 pp.

Kracik, J. (2010). Historia Kościoła katolickiego w Polsce. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 174 pp.

Langsæther, P. E. (2019). Religious voting and moral traditionalism: The moderating role of party characteristics. In: Electoral Studies. Vol. 62. online first. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2019.102095.

Lipset, S. M. and Rokkan, S. (1967). Cleavage Structures, Party Systems and Voter Alignments: An Introduction. In: Lipset, S. M. and Rokkan, S. ed., Party Systems and Voter Alignments: Cross-National Perspectives. New York: The Free Press, pp. 91-111.

Łukowski, W. and Sadowski, I. (2013). Podział społeczno-polityczny w Polsce. Kilka uwag teoretycznych. In: Studia Politologiczne. No. 29, pp. 11-36.

Mariański, J. (2016). Religia i religijność w zsekularyzowanych społeczeństwach. In: Zeszyty Naukowe KUL. No. 4 (236), pp. 3-26.

Mariański, J. (2024). Religia i Kościół katolicki w społeczeństwach pluralistycznych. In: Roczniki Teologiczne. No. 1 (71), pp. 25-50. https://doi.org/10.18290/rt2024.2.

Nieuwbeerta, P. and Ultee, W. (1999). Class voting in western industrialized countries 1945-1990: systematizing and testing explanations. In: European Journal of Political Research. No. 35 (1), pp. 123-160. https://doi.org/10.1111/1475-6765.00444.

Norris, P. and Inglehart, R. (2011). Sacred and Secular. Religion and Politics Worldwide. Cambridge: Cambridge University Press, 349 pp. https://doi.org/10.1017/CBO9780511894862.

Olson, L. R. & Green, J. C. (2006). The Religion Gap. In: Political Science & Politics. No. 39 (3), pp. 455-459. https://doi.org/10.1017/S1049096506060860.

Pieniężny, D. (2024). Różnice w preferencjach wyborczych osób religijnych na tle podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce w latach 2019-2023. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, 276 pp.

Płachecka, A. (2022). Kościół katolicki w Polsce wobec problemu pedofilii na przełomie XX i XXI wieku. Bydgoszcz: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego. 302 pp.

Potulski, J. (2019). Współczesne przemiany zachowań wyborczych jako efekt kształtowania się nowych podziałów socjo-politycznych. In: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne. Vol. 61 (1), pp. 116-137. https://doi.org/10.15804/athena.2019.61.07.

Raymond, C. (2011). The continued salience of religious voting in the United States, Germany, and Great Britain. In: Electoral Studies. Vol. 30. Issue 1, pp. 125-135. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2010.10.001.

Rokkan, S. (1962). Approaches to Study of Political Participation. In: Acta Sociologica. No. 6 (1), pp. 1-8. https://doi.org/10.1177/000169936200600101.

Secler, B. (2016). Religia i religijność a poziom frekwencji wyborczej. In: Michalak R. ed., Implementacja zasad religijnych w sferze politycznej. Zielona Góra: Wydawnictwo Morpho, pp. 98-114.

Stark, R. and Finke, R. (2000). Acts of Faith: Exploring the Human Side of Religion. Berkeley: University of California Press, 343 pp.

Turska-Kawa, A. and Wojtasik, W. (2017). Diversity of Roman Catholics in Poland and their socio-institutional preferences. In: Religio. Vol. 25. Issue 1, pp. 43-68.

Tworzecki, H. (2019). Poland: A case of top-down polarization. In: The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science. No. 1 (681), pp. 97-119. https://doi.org/10.1177/0002716218809322.

Zarycki, T. (2007). W poszukiwaniu peryferii. Teoria podziałów politycznych Lipseta-Rokkana w kontekście polskim. In: Dajnowicz M. ed., Oblicze polityczne regionów Polski. Białystok: WSFiZ, pp. 13-34.

Zarzycka, B. (2007). Skala centralności religijności Stefana Hubera. In: Roczniki Psychologiczne. Vol. X. No. 1, pp. 133-157.

Żaryn, J. (2003). Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944-1989). Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 667 pp.